BUGÜN EN BÜYÜK SORUN İDEOLOJİK SALDIRI
VE KUŞATMA ALTINDA İDEOLOJİSİZ BIRAKILMAKTIR 2
Karataş
arkadaş, bir düzeltme yaparak başlamak istiyorum ama daha önce, dediklerimin
arkasında olduğumu vurgulamak için, eğer bütün emekçiler kardeş ise, asker ve
polis kaputu altına sokulmuş olan ve son tahlilde kendileri de emekçi olan
emekçi çocuklarının birbirlerini boğazlamalarını, hem de bunu intikamcı bir
yaklaşımla yapmalarını kabul etmemek, bundan doğan acıları yüreklerde hissetmek
ve paylaşmak, anlaşılmaz bir şey değildir, yadırganacak bir durum da değildir;
kim ne derse desin, burada gerçek bir gönüllülük yoktur; hele asker kaputu
giyenler açısından bu hiç yoktur; ama kapitalist üretim biçiminin dayattığı
zor, burada da boylu boyunca vardır; bir silah fabrikasında silah üretmek için
çalışan emekçilerin durumundan farklı bir durum da yoktur; hatta birinci
savaşta da ikinci savaşta da birbirlerini boğazlayan emekçilerin durumundan
farklı bir durum da yoktur ; ne ki, pratik farklıdır ve düşüncelerimizi pek de
kale almamaktadır; buna karşın, kabul etmediğimiz bu olgunun karşısında,
pratiğin zorlamasıyla çaresiz kalmak, bu kabul etmemek yaklaşımımızı
yadırgamaya gerekçe yapılamaz!
Bunu idrak
edememek, bir kafa karışıklığının ve/ya da olaylara intikamcı bir yaklaşımla
bakmanın; yahut da Kürt meselesine fetiş bir biçimde yaklaşmanın ifadesidir;
böyle olduğu, bir taraftan “barışın dili” fetişleştirilirken, öte yandan ille
de “soykırım” çerçevesine sokulmak istenen Ermeni tehciri üzerinden, intikamcı
duyguların, sınıfsal yaklaşımın önüne geçmesine çanak tutmakla çok açık biçimde
görülmektedir!
Ve ne ilginçtir
ki, burada da devlet politikaları ile en azından egemen sınıf açısından resmi
politikalarla senkronize olan bir tutumun varlığı göze çarpmaktadır!
Düzeltme
konusuna gelince, mektubumda “Kemalizm olmasaydı ne olurdu? “ şeklinde bir soru
yoktu; bunu çağrıştıracak bir ifade de yoktu; sorsaydım da abesle iştigal etmiş
olmazdım; üstelik böyle bir soru sormayacağımın açık işaretlerini taşıyan
ifadelerim de mevcuttu; hatırlarsan, “Mustafa Kemal’in”, bu tarihsel-nesnel
kategorinin dünyaya gelmesinde sadece bir vesile olduğunu; yani Mustafa Kemal
olmasaydı da tarihin akışının öyle ya da böyle, ümmet kategorisini ulus ve halk
kategorisine sürükleyeceğini” vurgulamıştım!
Bu ayrı, ama
sormadığım bir soruyu dayanak yaparak, oradan ifade kurgulamak, pek alışık
olduğum bir yaklaşım değildir!
Ayrıca
Kemalizm’in gelmesine methiye düzmediğim de çok açıktır! Senin deyiminle
Kemalizmin gelmesini muhteşem bir olay olarak da görmediğim açıktır!
Sadece şimdi
değil, Kemalist politikaların en revaçta olduğu zamanda da bu yaklaşımı
koruyorduk ve Türkiye’nin sol/sosyalist siyasal tarihinin önemli bir bölümünü, Kemalizmi aşmak isteyenlerle Kemalizmle
sosyalizmi terbiye etmek isteyenler arasındaki mücadelenin doldurduğunu da
görüyorduk!
Öyleyse,
şimdilik bilerek bir çarpıtma içine girdiğini düşünmek istemediğimi ama bu
yaklaşımının gözümden kaçmadığını bir yere not etmelisin!
Bu minvalde
kurguladığın ifadelerinden ise ne yalan söyleyeyim, pek bir şey anlamak zor;
ama eninde sonunda BORGA’nın ve türlerinin vardıkları noktaya ve takıntılı bir
halet-i ruhiye içinde varmaktan başka bir sonuç taşımıyorlar ki, pek çok kere
karşı savlarımı ve açıklamalarımı Marxist-Leninist teoriye dayanarak yaptığımı
sen de biliyorsun ve hâlâ somut, bilimsel, hatta ikna edici bir açılım
getirmeden bu vargılarını tekrarlaman, bana söz bırakmıyor; en azından bir
süreliğine, en azından daha önce kurguladığım ifadelerden başka ifadeler
kurgulayana kadar!
Örnek
olsun,”Ortadoğu’da olup bitenler sermayelerin merkeze alınma girişimleridir.
Sermaye kendi haline bırakıldığında merkeze doğru bir eğilim gösterir. Ancak
yaşadığımız zamanda merkezlerdeki sermayenin eriyen eğilimi, toparlanan
eğiliminden çok daha yüksek ilerlemektedir.” Diyorsun ki ben bundan bir şey
anlamıyorum ama bir tutarsızlık içerdiğini görebiliyorum!
…olup
bitenleri, hem sermayenin merkeze alınması girişimleri olarak niteliyorsun; hem
de bir girişime gerek olmadan, yani kendi haline bırakıldığında, sermayenin
eğiliminin merkeze doğru olduğunu söylüyorsun; eğilim merkeze doğru ise bu
girişim niye ve zaten merkeze doğru bir eğilim varsa, merkeze çekme
girişimlerine karşı bu çatışma nedendir? Diye sormak gerekmez mi?
Oysa hayır,
olup bitenler, HDP’nin bu olup bitenler karşısında bile hâlâ çağırdığı ya da
belki de yakardığı “çözüm”e ayar vermenin, bu formülasyonla elde edilecek
kazanımları artırma çabasının acı yansımasıdır; ama asıl özü ise BOP’ tur,BİP’
tir ve Yeni Dünya Düzenidir; yani Ortadoğu’da da, dünyada da bir amerikan pax’ı
için çırpınışların gelip dayandığı son noktadır!
Bu noktada
ABD emperyalizmi, içini bir türlü fiziksel olarak dolduramadığı
“yap-işlet-devret “misli,“ Eğit –donat-Arapların üzerine fırlat” formülasyonu
ile Kürt savaşçılarla bir vasalite ilişkisi kurup, güçlendirmek ve Ortadoğu’da
emperyalistlerin çıkarlarına karşı sorun çıkaran güçlerle savaştırmak ki bu
noktada ABD emperyalizminin çıkarları ile Kürtlerin çıkarlarının senkronize
olduğunu söylemeye bile gerek yoktur; diğer yandan, Türkiye’nin BOP
Eşbaşkanlığını da IŞİD ile savaşımın merkez karargâhı yapmak, yani kimilerinin
yaptığı gibi, ölmek üzere olan ata ne kırbaç vurmak, ne de tekme atmak ama
ölmeden önce ateşteki son kestaneleri de aldırmak politikası vardır.
Öyleyse, olup
bitenleri, Kürtleri ve Kürt siyasal hareketini devrimcisizleştirme operasyonu
olarak da nitelemek mümkün ve yerindedir!
Bir başka
örnek de şöyle; ben, “komünistlerin, başka bir bağ peşinde olduklarını; yani,
ne bir devlet, ne bir ümmet, ne bir ulus, ne de piyasa peşinde olduklarını
aksine, bütün bunların ötesinde, bir insanlar toplumu oluşturmanın peşinde
olduklarını ve tarihin akışına içerilmiş mantığın da bunun peşinde olduğunu ve
insanlığa da bunu önerdiğini ama önce bu önermenin muhatabı olan insana ulaşmak
gerektiği konusunda yaşadığımız sorunları aşmamız gerektiğini vurguluyorum!
Sen ise,
“Sorunların devlet ve sermaye kaynaklı olduğundan; devlet ve sermaye ilişkisini
geriye çekmekten ve bu sorunlar ile ilgili kaldığımız oranda kırılma ve bilinç
erimesi yaşamaktan, bunu yaşamamak için ise, devletle olan ilişkiyi kesmek
gerektiğinden dem vuruyorsun ki işte ben bunlardan hiçbir şey anlamıyorum;yani
neyi kastettiğini kestiremiyorum!
İnsan ile
ilgili söylediklerin ise tam bir idealist nakarat mislidir; sınıflı toplumda,
sınıfın önüne insanı koymak,zaten burjuva ideolojisinin en has marifetlerinden
biri iken, bir M-L rengine bürünen senin bu soyutlamanın şampiyonluğuna
soyunman çok daha anlaşılmazdır!
Bence,
cümlelerde tasarrufa gitmeden, en uzun haliyle, bu derme çatma, kırık dökük
ifadelerini bir bütünsellik arz edecek şekilde toparlayarak, tam olarak ne
demek istediğini, M-L teorinin hangi aksiyomuna, hangi tezine,hangi temel
teorisine dayandığını göstererek bize açıklaman oldukça netleştirici olacaktır;
aksi taktirde, eleştirilerimizin de pek bir geçerliği olmayacaktır; birkaç
şıklı cevaptan hangisini işaretlersek işaretleyelim, üretilen sorular senin bu
derme çatma ifadelerinin üzerinden yükseleceğine ve cevaplarını da ona göre
işaret edeceğimize göre, “hayır ben öyle demek istemedim” deme imkânın her
zaman olacaktır!
Öyleyse, ya
gene bir tekrarlar zincirinin fasit dairesi içinde devinme yoluna gireceğiz, ya
da, zahmet edip, daha önce dediklerimi en sertinden eleştirerek süzgeçten
geçirip, bozuk plak misli tekrar edilen bilim dışı ve üstelik resmi ideoloji ve
politikalarla senkronize olan vargılarınıza yönelttiğim eleştirilerin nesine
itiraz ediyorsunuz da, hâlâ somut, açıklayıcı, bilimsel dayanaklar ile
desteklemeden, ikna edici açıklamalar yapmadan aynı vargılarda diretiyorsunuz,
bize bunu anlatacaksınız!
Bu da
olmazsa, dediklerimiz, tekrar da olsa, ya sırf tarihe not olmak üzere ortaya
konulmuş olacak, ya da birbirimizi anlamak ve birbirimizi anlatabilmek için,
başka ve daha önce kurgulanmamış ifadelerle aydınlatıcı sorular ve ikna edici
cevaplar üreteceğiz!
Ancak böyle
birbirimizi anlayabiliriz ve ortada bir sinsilik ve üçkâğıtçılık mı var, yoksa
gerçekliğe dair bir eksikli kavrayış mı var veyahut da gerçeklere karşı müzmin
bir düşmanlık mı var? Bu netleşecektir; ancak bundan sonra, tartışmamız son
derece basit, anlaşılabilir ve anlatılabilir bir zemin üzerinden
ilerleyecektir; böylece de, kimin sinsilikte ve üçkâğıtçılıkta ısrarcı olduğu,
kimin bu sinsi ve üçkâğıtçı tutumların yüzüne gerçekliğin aynasını tutmada
ısrarlı bir inat sergilediği açıklıkla ortaya dökülecektir!
Böyle bir
zemini sağlayacağımıza inanarak, sıklıkla ve hiçbir zaman bilimin kuyruğunu
bırakmadan açıklık getirdiğim, fakat bir arpa boyu bile ilerleme kaydedemeden
bozuk plak gibi tekrarladığınız olgu ve kavramların (Kemalizm-Laiklik- devlet )
üzerinden bir kez daha tartışmayı başka bir zamana bırakarak, yani saklı
tutarak, tartışmayı “din” ve “ tanrı” üzerinden sürdürmek istiyorum!
Çünkü
kullandığın terimler, yer yer benim kullandıklarıma denk düşüyor ancak, bu
terimlerle kurguladığın ifadelerinin, aynı sonucu yansıtıp yansıtmadığından,
yani kastettiğinin tam olarak ne olduğundan emin değilim; bu yüzden de, sözünü
ettiğim zemine ulaşmak için biraz uzun bir açılım yaparak, bu konuya
Marxist-Leninist teori ile beslenen bir düşünsel bakışla açıklık getirmeye
çalışacağım!
Ama önce,
sormadığım sorunun yerine, gelecek açısından önemli olan, Laikliğe dair bir
soru sorarak net bir şekilde yanıtlamak istiyorum!
Sorumuz
şudur:“Cumhuriyetin kurucu kurumu neden laik cumhuriyetten vazgeçip ılımlı
İslam cumhuriyetinde karar kılmıştır?”
En basit ve
en net yanıtı ise şöyle olmalıdır:
“Egemen
sınıflar ve onların yönetimi, ancak böyle yönetebileceklerini gördüler de
ondan; yönetenler, Cumhuriyetin yarattığı yeni insan tipinin, bu biçimiyle
yönetilmeye elverişli olmadığını gördü; büyük zenginler bu yeni insanın bu
biçimiyle sömürülmeye yatkın olmadığını anladılar; korktular ve geri
çekildiler; yönetim dinci akımların elinde kaldı.”
Bu
formülasyon, Kemalist cumhuriyetin seksen yılda kendi insanını önemli oranda
yaratmış olduğunu ve sol olarak andığımız topluluğun, bu cumhuriyetin verimi
olduğunu ve de Kemalizmin, bu verime karşı mücadele ederek şekillendiğini; en
sonu, ayaklarının altındaki toprağın eninde sonunda kayacağını gördüğü için,
büyük bir korkuyla kendi öz evlatlarına saldırdığını hatırlatan formülasyon ile
bütünüyle uyumludur ve hatırlarsan bu, bir önceki mektubumda öne çıkardığım bir
hatırlatmadır!
Yani
laiklikten vazgeçmek, laik burjuva cumhuriyetin kurucu iradesi olan Kemalist
yüksek kadroların marifetidir ve bu, bir gecede olmamıştır; demek ki bir devlet
politikasıdır ve öyleyse, laikliğe karşı anti-laik nutuklar atmanın
“solculuğun” şanından olduğuna kimseyi inandıramazsınız ve öyleyse “devlet”e
karşı anti-devlet nutuklarınız da inandırıcı olmamaktadır; çünkü içine düştüğünüz
anti-laik ve anti- devlet çukuru, gerçekte bir devlet politikasının çukurudur
ve bu politikanın bir yanı anti-laik ise öteki yanı anti-devlettir!
Yani, dinin
devletin gözetiminde kamu yaşamının, hatta siyasi yaşamın sınırları içine
alınması, yani statü ve meşruiyet kazandırılması; devletin İslamize
edilmesidir!
Bu, laik
devletten, dolayısıyla hem laisizmden ve hem de mevcut burjuva devletten
kurtulmak ama yerine, moderniteyi kesinlikle kabul etmeyen, ulus-devleti
reddeden, cehalet ile malul bir etnik ya da dini cemaat türü devleti; kısaca,
Tanzimat öncesi bir Osmanlı İmparatorluğunu koymaktır!
Bunun anlamı,
doğmanın, tanrısal hukukun yerini alan insan hukukunun, kilisenin yerini alan
devletin asıllarına döndürülmesi, yani yeniden tanrı bilimci anlayışın
cismanileştirilmesi çabasıdır!
Öyleyse bu
bir devlet politikasının ifadesi olan çaba ile mücadele etmeyip, aksine bu
çabanın neredeyse müridi olarak hareket ederken, devlet ile ve sadece devlet
ile kavga etmek ve sadece onu ortadan kaldırarak bütün sorunların çözüleceğine
inanmak; başka ifadeyle, devleti var eden, dolayısıyla devletin, devlet olarak
yüklenmiş olduğu günahların hem yaratıcısı hem de yükleyicisi olan koşulların bütün
gerçekliği ile ayakta durduğu bir tarihsel zamanda, bu koşulları değiştirmeden,
devleti bir çırpıda ortadan kaldırarak bütün sorunların çözüleceğine inanmak ve
inandırmaya çalışmak son derece yaman bir çelişkidir!
Ve bu
çelişkinin üzerine yatarak aynı tas aynı hamam ilerlemek ise, gerçekte mevcut
devletin vazgeçtiği bir devlet ile kavga etmek ve aynı devletin, içine girmek
için çabaladığı başka tip bir devletin içinde kendine yer hazırlamaktır!
Oysa akıl
taşıyanlar, en azından aklı hâlâ bozulmamış olanlar, dolayısıyla cehalete
teslim olmayanlar biliyorlar ki, aslolan, bırakalım doğmaları ve tanrısal
hukukun üzerini örttüğü gerçeklikleri, işçi sınıfının kendisi, ancak, şeylere
kendi gerçeklikleri içinde, burjuvazinin dayattığı hukuksal renklerle boyanmış
gözlükler olmadan bakarsa, içinde bulunduğu durumu tam olarak tanıyabilir
olması gerçeğidir!
İşte bunun
için ideolojinin eksikliğine ve bu yöndeki şiddetli ihtiyaca dikkat çekiyorum!
Ve egemen sınıfların, bu ihtiyacın gerçekleşmesini büsbütün engellemek üzere,
yeniden “din”e döndüğünü hatırlatıyorum!
Öyleyse,
demek ki işçi sınıfı, tüm sessizliğine karşın ve hatta tam bilincine erişmemiş
bile olsa, içinde bulunduğu durumu tam olarak tanıyabilme noktasına hızla
yaklaşmaktadır ki bunun karşısında burjuva hukuku yetmemekte, bu nedenle de
yeniden tanrıbilimci anlayışa dönmek, son çare olarak, egemen sınıfların hem
ideolojik ve hem de politik yaklaşımı olmaktadır!
Oysa burjuva
ideolojisinin, daha doğrusu siyasal iktisadın gerçeği bir görüntü haline
çevirerek oluşturduğu görüntüyü proletaryaya bir gerçek olarak sunan kapitalist
üretim biçiminde, proletaryayı sisteme absorbe eden; onu, sistemin maddi,
kültürel ve ideolojik hegemonyasına esir eden; kapitalizme karakterini veren
insan-doğa ilişkisini, bir itiraz yükseltmeden kabul edilir kılan; velhasıl
proletaryayı düzenin sınırları içinde tutan ve sınıf mücadelesini gizleyen
bütün kurumlar mevcuttur.
Bu gerçeğin,
mistik bir kabuğa bürünmüş olduğu açıktır; bu ideolojik kabuk, tersine dönüşmüş
kavramların kullanımıyla her geçen gün büyüyen ve derinleşen bir kabuktur!
Öyleyse,
bilimin işlevi, aynı anlama gelmek üzere ideoloji ve teorinin işlevi, kâr,
ücret, dolaşım, eşitlik, özgürlük, piyasa ve bu gibi kavramlarla cambazlık
yapmak değil, bu kavramların altında yatan gerçekliği ortaya çıkarmaktır ve
bunu yapacak bilim, asla ekonomi-politik değildir; burjuva ideolojisi de
değildir; çünkü sorun bu kavramlarda değil, dönüşümün kendisinde, dönüşümün
oluş tarihinde düğümlenmektedir.
Bu bizi ister
istemez, başka bir alana, bir tarih alanına götürür.
Tarih ise
bize başka bir alanı, gelişimin bütünsel alanını açar; topluma dışardan
bakabilme olanağıdır bu ve böylece gerçekliğin bütünsel kavranışı mümkün
olabilir.
Böyle
bakıldığında,”din dünyası gerçek dünyanın yansımasından başka bir şey
değildir.” Ama burada, tarihin bu aşamasında, tanrının yerinde meta bulunur,
kutsal kitapların yerini siyasal iktisat alır, tanrının o muazzam güçleri ise
burada piyasada cisimleşmiştir.
Ve proletarya
bu yabancılaşmayı en derin yaşayan sınıftır; o,bütün bu vesveselerin gerçek
taşıyıcısıdır ve o, dini kavramaya ve dolayısıyla dinsizliğe ne kadar yakınsa,
piyasayı kavramaya ve piyasanın olmadığı bir toplumda yaşamaya da o denli yakın
ve yatkındır.
Ancak,“Maddi
üretim sürecine dayanan toplumun yaşam süreci, kendisini saran mistik tülü,
üretimin, serbestçe bir araya gelen insanlar tarafından ve saptanmış bir plana
uygun olarak bilinçli bir şekilde düzenlenmesi sağlanmadıkça soyulup atılamaz.
Ne var ki, bu
da toplum için, belli bir maddi temeli ya da kendileri de uzun ve zahmetli bir
gelişme sürecinin kendiliğinden oluşmuş ürünleri olan bir dizi varoluş
koşulunun bulunmasını öngörür.” (Alman İdeolojisi)
Bunların
hepsi, ideolojiye ne denli ihtiyacımız olduğunun ve bunun ne denli mümkün olduğunun
göstergeleridir!
Fakat aynı
zamanda ve daha önemlisi, egemen sınıfların yeniden neden “din”e döndüklerinin
de açıklamasıdır!
Öyleyse
cehalete gönüllü teslim olanların, egemen sınıfların tanrıbilimci anlayışını
yansıtan ideolojik ve politik disiplinine de gönüllü olarak teslim olduklarını
söyleyebiliriz!
Öyleyse bu
türlerin dilindeki “sosyalizm”, gerçekte “hukukçular sosyalizmi”nin de gerisine
düşen “papazlar sosyalizmi“ ile “feodal sosyalizm”in amalgamasyonundan başka
bir şey olmamaktadır!
İşte bu
türlerin bilimsel sosyalizmden kaçmak için bin dereden su getirmeleri, tam da
bu nedenledir!
Diğer
yandan,“parti” kavram ve olgusunun kıymeti harbiyesini idrak edebilmiş isek,
bir sınıfın birçok partisi olabileceğini ve olduğunu kabul etmek gerekir; örnek
olsun burjuvazi için pek çok parti olduğunu biliyoruz; cumhuriyetçiler,
demokratlar,radikal-sosyalistler, bağımsız liberaller, muhafazakârlar vesaire
vesaire, sayabiliriz.
Ancak
bunların, zaman zaman bir birleri ile dalaşsalar da, birbirlerine sık sık tahta
kılıçlar çekseler de, ayrı ve bağımsız partiler olmadıklarını, tersine
burjuvazinin tek partisinin parçaları olduğunu da biliyoruz!
Uygulamada,
temel sorunlarda ve özellikle de özel mülkiyet sorununda, bütün bu farklı
partiler, bir ve tek burjuva partisi misli hareket ederler!
Bunu bu gün
bile görmek mümkün ama ne komik ve ne acı ki, bu konuda ahkâm kesenler bile, bu
yalın gerçeğin burnumuzu gıdıklayan pratiğini görmemek için gözlerini
yummaktadırlar; örnek olsun, en son Mursi ‘ye destek, yani siyasal islama,
Amerikan İslamına, Ilımlı İslama destek anlamında ama “darbeye karşı olmak”
adına, birbirleri ile her gün tahta kılıçlarla cenk eden BDP(artık HDP)’ sinden
CHP’sine ve MHP’sinden AKP’sine, hepsi tek bir bildiri altına yan yana imza
atarak dosta düşmana taraflarını ilan etmişler ve taraflarının Ilımlı İslam
olduğu ama daha önemlisi şeriata dayalı faşist diktatörlüğe pek bir
itirazlarının olmadığı apaçık ortaya dökülmüştü; demek ki hepsinin tek bir
parti olduğunu anlamak o kadar zor olmamaktadır!
Ve şimdi, bu
bayrağı BDP’den klonlanarak “Türkiye’nin partisi” yollu şişirilen HDP’nin
aldığını ve şu ucube ama ucube olduğu kadar da sinsi bir slogan olan “Yetmez
ama evet” sloganının mucitlerini aratırcasına, “Devlet’e hayır ama TC
yönetimine talibiz “ yollu nutuklarla, şeriata dayalı bir faşist diktatörlüğe
pek bir itirazlarının olmadığını göstermeleri, şarkıdaki gibi,“ hepsinin
kapkara bir fidanın kapkara güller açan dalları“ olduğunu bütün açıklığıyla
ortaya koymuştur!
Buradan şu
sonucu çıkarmak zor değildir, bütün bu partiler, egemen sınıfların bir ve tek
politikasına hizmet eden partilerdir; dolayısıyla bu partilerin İslamcı bir
parti olması için, İslamcı bir sermayeye veya İslamcı bir tabana dayanıyor
olması gerekmemektedir!
Yani “siyasal
İslamın, bir İslamcı sermayenin örgütü olarak iktidar kavgası verdiği”
çıkarımı, beş yaşında çocuğun zekâsına bile hakaret olmaktadır.
Artık,
Türkiye’nin ve dünyanın egemen sınıflarının çok önce döndükleri “din”e
dönebiliriz!
Önceki
mektubumda, en büyük sorunumuzun, hepsi tarihsel olarak zamanlarını tüketmiş
kategoriler olan ne devlet, ne ümmet, ne ulus, ne de piyasa toplumu olduğunun
altını çizip en önemli sorumuzun ve sorunumuzun, ideolojisiz kalmışlığımızdan
nasıl kurtulacağımız olduğunu ekleyerek; ikisi de tarihsel birer kategori olan
“ümmeti” başımıza koyup, “devleti” en büyük sorun yapmanın, devletten çıkmak
istememenin üstünü örtmek için değilse, ideolojisizliğin dışa vurumundan başka
bir şey olmadığını vurgulamıştım!
Bu vurgumu ve
bu vurguya bigane kaldığını hatırlattıktan sonra, ilk vurgum şöyle ve
zeminimize giriş olsun:
Türkiye’de
dinci politikanın yoğunlaştırılması ihtiyacı, Türkiye’nin sosyalist iktidara
doğru yürüyüşünü, egemen sınıfın, yani büyük büyük ve tekelleşme sancısı çeken
zenginler sınıfının, egemen ideolojisi olan ”laik” burjuva ideolojisiyle, yani
Kemalizm ile durduramamasından doğmuştur!
Bugün bu
yoğunluk en üst seviyededir ve eski rejim ile yeni rejim arasında, tarihin
akışından ayıramayacağımız bir zorunluluk içinde durakladığı bir eşikte, bu
eşiği eşeleyerek, misyonunu öteki tarafta, yani yeni rejimde sürdürmek için
kapı açmaya çalışmaktadır!
Bu zorunlu
duraktaki çaresizliğin önündeki en büyük engel, Türkiye’de her zaman dinci
akımlarla tam bir karşıtlık içinde olan gerçek devrimci sosyalistlerdir ve bu
çaresizliğe bilerek ya da bilmeyerek çare olmaya veya sağlamaya çalışanlar ise,
Türkiye’de hiçbir ilkelerinden vazgeçmeksizin yasal bir komünist partisi
kurulmasına izin vermekle, bu siyasal-dinci akımlara izin verilmesini, özgürlüklerle
donatılmasını aynı kefeye koyan, bu dinci akımların özgürlüklere kesinkes
inanmadıklarını göz ardı eden, hatta görülmesini önleyen, sahte sol/sosyalist
gömlekleri ile sosyalizm alanlarında cirit atıp akılları bozan devrim kaçkını
zebaniler ve onların etkisinde kalıp, bu dinci-siyasal akımların varlık
sebeplerinin, Türkiye’yi burjuva dönemin gerisine çekmek olduğu, ilkelerinden
vazgeçmemiş bir Komünist Partisinin varlık sebebinin ise, burjuva dönemin
sonrasını hedeflemek olduğu gerçeğini kavrayamayan, vurgun yemiş “sosyalistler”
dir!
Oysa gerçek
devrimci sosyalistler, dine ve namaz kılanlara saygıdan vaz geçmeden, kimsenin
dini inançlarına zorla müdahale etmeyi politika saymadan, bu konuda her türlü
kolaylaştırıcı tedbirlere açık olarak, devleti de dini de, yavaş yavaş sistem
dışına çıkarmayı temel ilke kabul ederler!
Tanrıya
inanmak için, onun önceden var olduğunu kabul etmek gerekmektedir ve “var” mı
“yok” mu tartışması inançsızlık sayılmaktadır; diğer yandan, bilimsel çabanın
da başlangıcında böyle bir inanç vardır ancak, bu inanca temel teşkil eden
“varoluş”, mutlak değişmez bir doğru, kesin bir sonuç değildir!
Tanrı,
inananlar, iman edenler için, bir mutlak egemen düzenleyicidir; bilim ise,
bilime inananlar için, doğadaki ve toplumdaki düzenlilikleri, yasa diyoruz,
arama ve bulma çabasıdır!
Sosyalistler,
bilime ve bilimin doğrularının doğayı ve toplumu daha hızlı dönüştüreceğine
inanırlar; bu inançla buldukları doğruları, inançla paylaşırlar!
Demek ki din
ile bilim, uyuşmaz iki dünya ve arayıştır, bu iki dünyayı uyuşturmaya çalışmak
ise bilimi, dinin kuyruğuna ve öyleyse cehaletin peşine takmaktır; başka
ifadeyle egemen sınıfların ideolojik hegemonyasının peşine takmaya çalışmaktır;
çünkü din ile bilimin uyuşması, ütopya üstü ütopyadır!
Dinle ilgili
büyük soruların sorulduğu çağın çok gerilerde kalmış olduğu bugün bunları
konuşuyor olmamız, bilim yolundan ne denli uzaklaştığımızı göstermektedir.
Oysa çoğu
derin bir biçimde dinsel olan son dönem aydınlanma filozoflarının, yerleşik
dini eleştire eleştire dinsizliğin denizine yelken açmış olmaları ve bilim için
dinden kurtulmanın şart olduğu kanısını yerleştirmiş olmaları uzun zaman
önceydi!
Büyük Fransız
Devriminin Kilise karşıtı girişimleri ise, bu konudaki radikalizmin doruğu
olmuştu.
Bununla birlikte,
doğrudur, bilim, örgütlenmiş din ile eski inançlara bağlı tarikatların
çatışmasından çıktı; ama bu, bilinçli bir çabanın sonucu değildi; bir kaza
eseri idi!
Simyacıların,
büyüye ulaşmak için denemekten başka şansları yoktu ve deneye deneye kimyaya
vardılar!
Antik Yunan
felsefe tarihçisi Laertios’a göre,” Mısırlıların tanrılar ve adaletle ilgili
felsefeleri şöyledir: Onlara göre evrenin başlangıcında madde varmış, sonra
bundan dört öğe ayrılmış ve kimi canlılar oluşmuş; güneş ve ay birer tanrı imiş;
birinin adı osiris, diğerinin adı İsis imi… Onlara göre evren oluşmuş bir
şeymiş, bir gün yok olacakmış ve küre biçimindeymiş; yıldızlar ateşmiş ve
yeryüzündeki her şey bunların ısısıyla oluşmuş; ay tutulması, ayın dünyanın
gölgesi üstüne düşmesiyle oluşuyormuş; ruh ölümden sonra da yaşar ve başka
bedene geçermiş; yağmur havanın değişmesiyle oluşurmuş; Hekataios ve
Aristogoras’ın anlattığı gibi, başka şeyleri de doğaya dayanarak
açıklıyorlarmış; adalete dayalı ve Hermes’e yakıştırdıkları yasalar çıkarmışlar,
yararlı hayvanları tanrı sayıyorlarmış; geometriyi, astrolojiyi ve aritmetiği
onların bulduklarını söylerler.”
Dinleri de
bilimleri de yaratanlar bizleriz ve tarihin aydınlık din adamlarının ve dar
kafalı bilim papazlarının mümkün olduğunu gösterdiğini de biliyoruz; dinde
olduğu gibi, bilimde de bir “anlayış” sorunu vardır; ya da belki de
“anlayamama” sorunu demeliyiz; öyleyse, anlayışımızı daha kapsayıcı yapmak,
dinde olduğu kadar, bilimde de dar kafalılığa düşmemek için çabalamak hepimizin
temel ödevidir!
Bu temel
ödevin mihenk noktası şudur; bilim, hiç olmazsa bizim anladığımız haliyle, dini
eleştirmeye yetkili değildir; çünkü doğma, doğmadır ve doğmatik’ i doğmatik
olmamaya çağırmak, eninde sonunda onu dinin dışına çağırmaktır!
Yani
Kuran’daki tutarsızlıklar, bilime aykırılıklar, onun doğasındadır; çünkü o
inanç sistemidir ve malzemesi eski inanışlardır; sünnet olur, aptes alır; çünkü
Yahudiler de sünnet olur ve sabiler de aptes alırlar; Müslümanların bir
göktaşına tavaf etmeleri, inanç sahibine bilimsel olarak nasıl anlatılabilir
ki?
Öyleyse, bir
Hıristiyan ve Müslüman, dünyanın düz ve öküzün boynuzları üstünde olduğuna
inandığı için kınanamaz; kınanacaksa, ancak bir Hıristiyan ve Müslüman olduğu
için kınanabilir!
Bilimle
yürümek, verilmemiş yanıtlarla yürümektir. Bu gerilimi kaldırmak ise bilimsel
bir terbiye ister! Din bize, sonsuz evren karşısında, kısa hayatımızı
rahatlatacak basit cevaplar sunar; deyim yerindeyse sadece nefsimizi köreltir.
Din
karşısında Voltaire gibi durmak gerekir; bu eleştiri yapılmalıdır; ama bizim
için esas olan din karşısında Marx gibi durmaktır; dinde, insan acıları
karşısında derin bir iç çekişi var ama bu sefil hayata karşı bir protesto da
var; bilim onun acılarına çare bulamadığı sürece, din afyon olmaya devam edecektir.
Öyleyse
bizim, bu iç çekişi eleştirirken anlamaya çalışmaktan başka çaremiz yok ve
demek ki, dini eleştirmek isteyen, önce onu mümkün kılan dünyayı
eleştirmelidir.
Fikret Uzun
15-Eylül 2015
